Sinh mệnh-TRƯƠNG THỊ BÁCH MY

Kí ức không lớp lang, không trình tự. Kí ức như nắng trưa phủ bóng mát dưới hàng cây, lỡ đường dừng chân bạn sẽ gặp. Kí ức là một bóng mây hiền xuất hiện giữa đường dài không nắng mũ của Biên. Biên nhớ mình vừa nói cười ở một nơi, vừa êm ấm, đau khổ ở một nơi khác; vừa chào đón xanh tươi yên bình lại cũng vừa tạm biệt tất thảy trong đớn đau tiếc nuối.

Chiếc máy casette cũ đã làm rối nhùi cuốn băng lưu trữ giọng hát Tuồng của lớp nghệ sĩ một thời vang bóng. Mủ lá cây vú sữa đã tham gia tích cực vào quá trình phục hồi, chắp vá nhưng tiếng người xưa đã ngày một đứt quãng và xa dần.

Tịnh dường như cảm nhận được điều gì đó đã xảy ra trong tâm hồn Biên ở nhiều kiếp người. Biên được cấu thành bởi những bước chân du mục, bởi tuyết trắng, muối hồng, bởi những buổi chiều đầy âm thanh của rừng, của biển. Biên nở ra từ những con ấu trùng trong rừng thẳm, từ một mùi thơm trong mâm cơm mẹ nấu buổi mưa chiều, từ những sợi tóc dài và  giọng hát ru của nhiều bà mẹ. Biên ủ xanh thơm bằng cây lá quê nhà, và nhiều giọng hát trên mái tóc xanh thơm này đang đứt gãy, rời đi.

Tuồng với Biên là một giọng nói cách điệu dịu dàng, êm ái và chân thật nhất. Âm điệu của Tuồng như tiếng nói của một người cha mực thước; là lời ru ấm trầm, dịu dàng của mẹ; là bờ vai của một người anh thương yêu che chở; là bàn tay ấm êm của một người chị hiền từ bao bọc em thơ. Tuồng với Biên là sự linh thiêng mộc mạc. Nghệ thuật ấy được biểu hiện bằng khí chất, tâm hồn nghệ sĩ. Nghệ thuật đi vào lòng người như cách mẹ mở tấm cửa phên tre bước vào nhà mình: gần gũi và thiêng liêng! Một nghệ thuật biểu hiện thời cuộc; nghệ thuật của đạo lý ở đời, của lòng yêu nước, của tình thương yêu con người chân chính. Một lời tự thán, một câu hát xướng, một câu hát ngâm cất lên ở thế kỷ trước sẽ vang vọng, tỉnh thức nhiều thế hệ sau này qua một phương thức di truyền đặc biệt nào đó mà Biên luôn tin là có thật.

Những đêm một mình im vắng, những đứa trẻ như Biên sẽ nghe tiếng bước chân đi, mùi thuốc lá Cẩm Lệ thơm nồng, mùi thơm ngọt của đuốc bã mía cháy. Ánh lửa ấy sẽ soi chiếu lại từng khuôn mặt thân quen xưa, sẽ nhắc nhớ những con người mà chúng ta đã từng là, sẽ thấy không gian xưa hiền hoà, yên ả, sẽ giật mình tỉnh thức những việc làm ta đã gieo cho đời sống mai sau.

Từ những tiếng hát, đường hia, điệu bộ thu hút ấy, Biên nhớ mình có những đêm trăng thanh nắm tay mẹ đi trên cánh đồng làng tới đình, bãi xem hát Bội. Biên nhớ bàn tay với những ngón xương dài thô ráp vì cấy cày, đốn củi… Biên nhớ bàn tay lúc nào cũng cầm một chiếc lá, một bông hoa hay một chùm quả chín khi trở về nhà. Biên chỉ nhớ rõ hình ảnh của mẹ khi mẹ nắm tay Biên đi dưới trời đêm. Biên nghe tiếng lăn của nước mắt mẹ, nghe tiếng cười đùa của tóc mẹ khi làn gió ưu phiền bất cẩn thổi qua. Mẹ cũng là một nghệ sĩ tuồng của riêng Biên.

Biên nói: Tuồng cũng như kí ức, không thể dùng từ phục hồi hay chỉnh sửa. Nó là những gì đã qua và những gì đang và sẽ qua. Chúng ta không thể phục hồi một kí ức như chúng đã từng. Chúng ta chỉ có thể sống để có được một kí ức đẹp. Cái đẹp như tiếng gọi con của một bà mẹ đầy yêu thương, nhẫn nại và bao dung.

Tịnh cầm cuốn băng casette xếp vào hộp gỗ nhìn Biên đầy chia sẻ.

[còn tiếp]

Please follow and like us: