Trong vườn trăng trái bưởi-FEDERICO GARCIA LORCA, NGU YÊN chuyển ngữ

Dẫn nhập

 

Như chiếc bóng đời của chúng ta tan biến
Không quay về cũng chẳng phục sinh.
( Pero López de Ayala_ Consejos morales.)

 


Tôi rời xa người bạn thân thiết nhất, chọn cuộc du hành ấn tượng đôi ngày. Trời sớm bửng, trong lành như gương xám, hành trang sẵn sàng đến chốn lạ kỳ.
Nắng mai lạnh hương gay gay nhịp sống, gõ tan dần huyền bí vách trời đêm.
Có đám mây cao hình chữ viết, chữ phiêu bồng run rẩy tranh mây. Dưới ban công tôi nghe Sơn Ca hót, hòa điệu cùng tiếng ếch mơ màng.
Lặng lẽ buồn buồn sửa soạn lần cuối, cảm giác lan man trăn trở trong lòng, nôn nao bay nhảy, vòng tâm lưu luyến. Bước chân đi nhìn lại căn phòng, trên vách trắng, treo thanh gươm cao quí, như chưng bày con rắn trong bảo tàng. Ông nội tôi đã cầm gươm chiến đấu, chống Don Carlos, phản loạn quân.
Tôi tôn kính tháo gươm trên vách xuống, rét rỉ đóng vàng như nhánh Bạch Dương. Mang gươm lên người với lòng thầm nhủ, mai sẽ hiểm nguy chiến đấu vô hình, phải chiến thắng để vào khu vườn lạ. Một trận chiến hăng say và hung tợn, chống lại kẻ thù muôn thuở trong tôi, con rồng dữ của thường tình tri giác..
Một cảm tưởng mạnh và lo lắng, chuyện xảy ra chưa biết là gì, tốt hay xấu, nhỏ nhoi hay to lớn, làm xốn xang cảnh tượng đáy mắt tôi, qua kính mát thấy hình như huyền bí. Cảm giác cay nghiệt theo tôi lên đường, tìm khu vườn tỏa ánh sáng mờ ảo, chất ngất cao vời một không gian.
Triệu sinh vật mắt xanh lè chăm chú, nhìn phát quang vào bức vách tương lai…Quá khứ vàng khô bỏ lại lùm cây, nơi vườn trồng không mùa sinh trái, nơi dòng sông cạn kiệt nước nguồn. Không ai đi lùi mà đến cõi chết. Nhưng tôi mê cảnh bất tận hoang vu, thấy ý niệm lờ mờ sự sống, lúc hoang sơ – nhiều, nhiều nữa, như những chiếc gàu trên bánh xe nước quay.

Chân sắp bước chợt nghe tim quặn thắt. Cả gia đình đang say ngủ im lìm, cả căn nhà trong trạng thái
tĩnh yên. Bình minh lên sáng dần sau ngọn tháp, sáng dần dần từng chiếc lá trên cây. Choàng lên tôi bộ trang phục nắng mai, như phủ lưới dát vàng loang lổ.
Hình như tôi có quên điều gì….làm sao có thể như vậy, đã mất nhiều giờ sửa soạn kỹ càng….Trời ơi, có gì không thể nhớ? A, một cây gậy….. một cây gậy cứng, có màu đỏ thắm gỗ Anh Đào.
Tôi cần tề chỉnh trên đường du lãng.. Từ bình hoa trên bàn, bẻ một đóa hồng lớn, cài bên trái ve
áo.Trông chịu chơi nhưng hiền như thầy tu.
Giờ khởi hành đã đến.

( Tiếng gà trống gáy, Ò ó o o, như hồi chuông tản mạn tâm tư)


(*) Dùng bản dịch của Jerome Rothenberg, In the Garden of the Lunar Grapefruits.

 

 

EN EL JARD ÍN DE LAS TOROJAS DE LUNA


Prólogo


Asy como la sombra nuestra vida se va,
que nunca m ás torna nyn de nos tornard.
( Pero L ópez de Ayala _ Consejos morales.)

 


Me he despedido de los amigos que más quiero para emprender un corto pero dramático viaje. Sobre un
espejo de plata encuentro, mucho antes de que amanezca, el maletín con la ropa que debo usar en la
extraña tierra a que me dirijo.
El perfume tenso y frío de la madrugada bate misteriosamente el inmenso acantilado de la noche.
En la página tersa del cielo temblaba la inicial de una nube, y debajo de mi balcón un ruiseñor y una
rana levantan en el aire un aspa soñolienta de sonido.
Yo, tranquilo pero melancólico, hago los últimos preparativos, embargado por sutilísimas emociones de las y círculos concéntricos. Sobre la blanca pared del cuarto, yerta y rígida como una serpiente de
museo, cuelga la espada gloriosa que llevó mi abuelo en la guerra contra el rey don Carlos de Borbón.
Piadosamente descuelgo esa espada, vestida de herrumbre amarillenta como un álamo blanco, y me la
ciño recordando que tengo que sostener una gran lucha invisible antes de entrar en el jardín. Lucha
extática y violentísima con mi enemigo secular, el gigantesco dragón del Sentido Común.
Una emoción aguda y elegíaca por las cosas que no han sido, buenas y malas, grandes y pequeñas,
invade los paisajes de mis ojos casi ocultos por unas gafas de luz violeta. Una emoción amarga que me
hace caminar hacia este jardín que se estremece en las altísimas llanuras del aire.
Los ojos de todas las criaturas golpean como puntos fosfóricos sobre la pared del porvenir… lo de atrás
se queda lleno de maleza amarilla, huertos sin frutos y ríos sin agua. Jamás ningún hombre cayó de
espaldas sobre la muerte. Pero yo, por un momento, contemplando ese paisaje abandonado e infinito, he visto planos de vida inédita, múltiples y superpuestos como los cangilones de una noria sin fin.
Antes de marchar siento un dolor agudo en el corazón. Mi familia duerme y toda la casa está en un
reposo absoluto. El alba, revelando torres y contando una a una las hojas de los árboles, me pone un
crujiente vestido de encaje lumínico.

Algo se me olvida… no me cabe la menor duda… ¡tanto tiempo preparándome! Y… Señor, ¿qué se me
olvida? ¡Ah! Un pedazo de madera… uno bueno de cerezo sonrosado y compacto.
Creo que hay que ir bien presentado… De una jarra con flores puesta sobre mi mesilla me prendo en el
ojal siniestro una gran rosa pálida que tiene un rostro enfurecido pero hierático.
Ya es la hora.

(En las bandejas irregulares de las campanadas, vienen los kikirikis de los gallos.)

 

In The Garden of The Lunar Grapefruits


Prologue

 

[Bản dịch của Jerome Rothenberg]


So like the shadow our life doth slip away
That never doth return nor us restore.
( Pero López de Ayala.)

 


I have taken leave of the friends I love the most & have set out on a short dramatic journey. On a silver
mirror I find , long before dawn, the satchel with the clothing I’ll need foe the exotic country to which I’m heading.
The tight, cold scent of sunrise beats weirdly on the huge escarpment we call night.
On the sky’s stretched page a cloud’s initial letter trembles, & below my balcony a nightingale & frog
raise up a sleepy cross of sound.
I – tranquil, melancholy man – make my final preparations, impeded by those subtlest feelings aroused in me by wings & by concentric circles. On the white wall in my room, stiff & rigid like a snake in a
museum, hangs the noble sword my grandfather carried in the war against Don Carlos the Pretender.
With reverence I take the sword down, coated with yellow rust like a white poplar, & I gird it on me while remembering that I’ll have to go through an awful invisible fight before I enter the garden. An ecstatic & ferocious fight against my secular enemy, the giant dragon Common Sense.
A sharp & elegiac feeling for things that haven’t been – good & evil, large & small – invades those landscapes in back of my eyes that my ultraviolet glasses have all but occulted. A bitter feeling that makes me travel toward this garden that shimmers on its sky-high prairie.
The eyes of all creatures pound like phosphorescent points against under-brush, orchards without any
fruit, waterless rivers. No man ever fell backwards into death. But I, absorbed for now by this abandoned & infinite landscape, catch a glimpse of life’s unpublished blueprints – multiplied, superposed, like buckets in a endless waterwheel.

Before taking off just now I felt a sharp pain in my heart. My family is sleeping & the whole house is in a
state of absolute repose. The dawn reveals towers & one by one counts up the tree leaves. It slips a
costume on me: crackling, make of spangled lace.
Must be something I’ve forgotten … can’t be any doubt about it, so much time spent getting ready & …
lord, what is it that escapes me? Ah, a piece of wood… a piece of good old cherry wood … rose colored,
tight-grained.
I believe in being well-groomed when I travel… From a jar of flowers on my nightstand, I pick out a huge pale rose & pin it to my left lapel, It has a fierce but hieratic face.

( With the scatterbrained sound of the bell’s tongues come the cock-a-doodle-doos of the roosters.)

Please follow and like us: