Ký ức mùa xuân-TRẦN QUỐC TOÀN

Hans Krüsi /Thuy Si

 

 

 

 

Chiều nay tôi thấy trống vắng vô cùng, khi nghĩ về những ngày tháng tiếp nối!
Nhưng có gì đâu, dưới chân tôi là mặt đất của muôn vàn cây cỏ, và tôi nghĩ là
cây cỏ cũng có tiếng nói đó thôi. Gió thổi len qua những con đường quanh co,
vào từng ngõ ngách của ngôi làng, gió thốc từng cơn buốt da buốt thịt kể cả bây
giờ là giữa trưa hay chiều tối. Những ngày đông gió bấc vùn vụt như thế, tôi
ngừng lại một chút và thấy thèm một cơn mưa – một cơn mưa xuân lùn phùn,
lún phún trên mái tóc của cô gái đang chăm sóc luống hoa tươi, mưa nhẹ và dịu
dàng, đủ ẩm và ấm cho mầm xanh sau những tháng ngày ấp ủ trỗi dậy.
Giờ đã cuối đông rồi, tháng Chạp dường như chỉ còn một ít mưa rào rải rác, và
thung lũng cũng dần vắng lặng dấu chân người chăn bò. Tôi trở về nhà nhóm
lửa, con nhện trên giàn bếp tư lự như ký ức tôi hiện hữu, đó là một bức tranh
trắng đen. Nhưng sao tôi không thấy nhân vật nào cả nhỉ? Phải chăng văn
chương cần có sự hiện diện của con người, những hoạt động, những trăn trở và
nghĩ suy. Có thể là ông Ba Lít xóm trên, mỗi lần say rượu là ngủ ngay ở bờ đê,
hay bà mẹ điên góa bụa, cứ chiều chiều ra bến sông khóc gào đòi chồng trong
vô vọng. Không! Tôi thật sự không muốn tái hiện lại những hoạt cảnh đầy sầu
muộn ấy trong một cái tiết trời quá đỗi u ám như thế này. Tiết trời sắp lập xuân,
có lẽ tôi còn nhiều thứ để miên man hơn cho một mùa mới ấm áp và đẹp đẽ.
Phố phường dường như không phải là nơi tôi ước ao trú ngụ, tôi còn đang mơ
về cao nguyên, mơ về làng mạc, hay đúng hơn là mơ về nơi có gió nồm nam
thổi mát rượi mỗi độ cuối xuân, tôi mắc võng dưới bụi tre già đu đưa, nghe thật
thích đúng không nào? Thả hồn mình dưới bóng mát tre trảy, như thế, lá tre
reo, tôi học được âm thanh của lá, nghe được lá đánh đàn trong không trung và
cảm được cả một nốt trầm nơi mặt đất bao dung khi chiếc lá kia hồi hương. Thế
là, tôi chảy theo dòng những luyến láy ca từ của lá, của tiếng chim trong vòm
xanh ấy, từ tiếng chim trưa hót đến tiếng chim chiều ríu rít gọi nhau bay về nơi
núi non trú ngụ. Trong nhà, mấy con thằn lằn trên trần nhà chắt lưỡi nhìn
xuống, các con tôi đang chạy nô đùa quanh khoảng sân chơi trò cút bắt, còn tôi
ngồi nhìn mây bay chờ trăng ló ra khỏi ngọn núi Thạch Long. Đó là nơi luôn
cho tôi một niềm hứng khởi tột cùng.
Tôi nhớ những người làng tôi vào mùa này hay đi gánh từng thùng nước giếng
ở nhà ông Bảy Khánh về nhà nấu rượu Tết, tiếng cười nói rôm rả cả một góc
sân. Nhắc đến, đoạn, tôi lại nhớ ông Bảy Khánh – người chủ nhà duy nhất trong
làng có giếng đá ong mà nước lại vừa trong vừa ngọt, và chỉ có nước giếng nhà
ông mới làm nên thứ rượu thơm ngon, ấm nồng đặc biệt của đất làng. Chiều
chiều ông lấy ghế ngồi bên giếng chờ người làng đi lấy nước, ông già rồi, ngồi
đó để chuyện vãn với người ta về nhà cửa, con cái. Tuổi xế chiều như ông thế
mà lại có niềm vui. Ông trồng một hàng cau quanh cái giếng đá ong, bên cạnh

giếng có cái vò nước với chiếc gáo dừa, hễ ai đi lấy nước có mệt mỏi, thì có thể
múc nước sạch trong vò mà uống một hơi cho đã khát.

Ôi! Tôi lại nhớ nhiều hình ảnh của cuộc sống làng quê mình quá, như vậy,
nhân vật đâu phải do tôi tưởng tượng ra, tưởng tượng chỉ là cách thổi cái tâm
thức của mình cho ký ức chân thật sống dậy thêm những khoảnh khắc! Nghìn
năm qua, thứ còn đọng lại có phải là ký ức? Chiếc gáo dừa của ông bảy Khánh,
giếng đá ong, ngọn Thạch Long hay những hình ảnh người làng quê chất phát
đã gắn liền với tuổi thơ tôi.
Để rồi khi lớn lên, khi nhớ lại, tôi kể cho người nghe về cái buổi chiều khói đốt
đồng bay phủ cả một vùng trời, bọn muỗi mòng bay loạn xạ. Gió thổi mang nỗi
niềm người quê đang chiêm nghiệm bầu trời và mặt đất. Những câu ca dao,
châm ngôn, tục ngữ là những thứ được kết tinh, đúc rút từ kinh nghiệm bao
năm của con người. Tôi chỉ là giọt nước trong cái ao làng nghìn năm không cạn
ấy, nơi mây trời thả mình soi xuống dòng sông Xanh, mặt Trăng, mặt Trời, và
cả những mùa hoa trái, chim muông nhưng không bao giờ thôi là ký ức. Và
trong miền ký ức, tôi thấy tôi là con chim mỗi độ xuân về, lặn lội suốt các hang
cùng hẻm hốc, lúc ở trên ngọn cây trứng cá, lúc đi rình bọn chim làm tổ trên
đồi, có khi lại ra ao ngồi buông cần câu cá rô, cá chốt. Tuổi thơ tôi đọng lại là
những ngày tháng Chạp ngoại làm bánh thuẫn, mấy chị em đánh trứng mỏi tay,
rồi ngồi bên bếp than hồng, ngóng chờ từng mẻ bánh nóng. Cái Tết đến với trẻ
thơ trong niềm vui được mẹ dắt đi chợ ngày ba mươi, mua sắm cho bộ quần áo
mới và thế nào cũng được lì xì ấm túi đầu năm, rồi cùng chúng bạn rủ nhau đi
chơi như hội. Dù gia tài mỗi đứa chỉ có vài trăm đồng, nhưng nghe leng keng
leng keng là cả lũ kéo nhau chạy theo xe cà rem – cái thức quà xa xỉ mà có lẽ
chỉ có dịp Tết chúng tôi mới có tiền để ăn thỏa thích, rồi thích thú xin nhấn ké
cái lục lạc nhỏ treo ở cổ tay xe đạp cà rem. Đó phải nói là một chiếc xe diệu kì,
bởi nó chở một thùng đựng đầy kem, nào là kem đậu xanh, đậu đen, kem mít
rồi cả kem mãng cầu. Ông cụ bán cà rem với khuôn mặt khô ráp, nở nụ cười,
chân đạp thắng bố, rồi mở nắp thùng, hơi lạnh tỏa ra mùi thơm quyến rũ.
Chúng tôi mỗi đứa hai tờ hai trăm đồng, mua được hai que kem thơm ngọt, mát
lành mà mút lấy mút để. Có chăng tuổi thơ ở góc trời quê luôn làm chúng tôi
nhớ nhung đến vô cùng sau bao nhiêu sự di dời của thời gian. Dù bây giờ, ông
bán cà rem đã về bên kia thế giới, nhưng hình ảnh xe cà rem với cái lục lạc leng
keng vẫn là hình ảnh đẹp hiện hữu trong những giấc mơ tôi.
Trong những giây phút ấy, tôi dạt dào cảm xúc về miền tuổi thơ yêu dấu, của
những mùa xuân còn mãi trong đời.

Please follow and like us: