Lạc vào lãnh thổ người con gái đất Bếch-NGUYỄN THANH HIỆN

John McKie /Anh

 

 

 

dòng máu họ Lã chảy đến đó thì như thể nghẽn lại, chảy ít đi, hay muốn tạo ra một sự cố chăng, sự ra đời của Lã Chi Mai là một sự cố, cả loài người đổ cả tâm tư trí tuệ vào nàng, dường đã có những cuốn sách từ lâu đã  dự đoán về một sự cố như vậy, dự đoán về một dáng vẻ như vây, nhưng không thể nói đó chỉ là dáng vẻ, mà là một miền ngoại lệ cả về ngoại trương lẫn nội hàm của nó, một thứ lãnh thổ làm náo động hết thảy các nền luân lý triết lý đông tây kim cổ [em là chúa tể của chốn trên cao/ đã có thơ viết về nàng như vậy] không phải một giai nhân để làm nghiêng đổ ái ân, mà làm nghiêng đổ những thứ khác, có thể nói là nàng đã làm nghiêng đổ tuốt hết, tôi lạc vào chốn kỳ hồ kỳ quái ấy vào một ngày mùa thu, mùa thu ở đất Bếch cứ như một gương mặt phấn son được phủ lên lớp ảo ảnh: cái cách bay của lũ chim trời như thể giống loài chúng là quan trong  nhất trong các giống loài, cứ quác mỏ ra và kêu quang quác, và cây cối trong vườn thì từ cây tầm ngưu thấp lè tè cho đến loài quất tụng cao ngút hết thảy đều làm ra vẻ buồn bã [mùa thu mà!] còn đám nhà cầm quyền của thời đại thì tay nào tay nấy cũng cố giả làm thi nhân để trích dẫn mùa thu: giữa cái cảnh thu êm đềm thế này thì đồng bào của tôi dễ nhìn ra hơn tầm cao của thời đại chúng ta tầm cao của tổ quốc chúng ta [cái cách nói cho ra vẻ có nhiều cảm xúc như vậy của một nhà kỷ trị  người ta nói là ăn theo nói leo vô liêm sỉ] nhưng Lã Chi Mai thì có cách nói của nàng: ông cho em xin một chút ý kiến về em, nàng nói, không phải ranh mảnh, mà đang khỏa ra một thứ sức hút mãnh liệt, người con gái ấy sinh ra là để hút người ta vào những cuộc máu đổ đầu rơi, phải thật lâu về sau tôi mới hiểu rõ về nàng, còn bấy giờ, tôi cột ngựa ở ven đường, bước theo nàng vào thứ lãnh thổ phải nói là các nhà huyền học, chính trị học, thời sự  học, thổ nhưỡng học…phải hợp sức lại mới tả xiết,

 

 

 

tôi cột ngựa ở ven đường và đi theo nàng, con đường ngoằn ngoèo qua các thứ khái niệm đã cũ về chân thiện mỹ đang bốc lên thứ mùi khó tả như những trầm tích hằng triệu năm vừa mới được các nhà khảo cổ quật lên, sông núi cứ lẻo đẻo theo ta như tà áo mỏng, nàng vừa đi vừa nói, giọng khinh bạc, tôi đã nhận ra thứ lực hút đang tiềm ẩn trong giọng nói ấy, thứ lực hút như toàn thể mặt đất rung lên khi mấy trăm triệu năm nắng hạn bỗng cơn mưa đổ xuống, cả mặt đất cả cơn mưa như thể đều lăn đùng ra giãy dụa, thứ cảm thức ngậm ngùi dấy lên trong tôi lúc bấy giờ là hậu quả của lời nói đầy thứ âm tiết đen đúa của nàng, tôi đã thực sự lạc vào một cuộc cư ngụ kỳ dị, người ta đồn rằng chỗ ở của nàng là chốn cố cung, cố cung hay cấm cung nhỉ, nơi, người ta bảo có cả các thứ mùi, sắc, niệm, tức những thứ có thể tác động đến mũi mắt và đầu óc của ta, nơi có đủ sức quật ngã bất cứ ai bước vào đó, quả tình là thứ không khí cổ quái có lẫn chút tân kỳ ấy cứ lởn vởn quanh đầu óc tôi, nhưng lẻo đẻo theo ta là như thế nào nhỉ, tôi nói, chẳng lẽ đến nước này tôi còn cố thủ, tôi nói như thể mở đường cho cuộc thám hiểm vào chốn kỳ bí rõ ràng là đang kích động trí óc tôi một cách dữ dội, nàng nằm xuống chiếc giường, không phải nạm ngọc như giường nằm của các cô gái quyền quí thường nói trong sách vở, mà bằng thứ ý niệm xưa cũ có khả năng làm dấy lên ở kẻ khác sự tuân phục [thứ ý niệm như thể niềm quyến rủ dài lâu không phải bằng vẻ đẹp mà bằng hết thảy đen tối] sao ông lại cho vào ngoặc như vậy, em chưa bao giờ thấy ai làm vậy, nàng hỏi khi nhìn thấy tôi loay hoay cho vào ngoặc thứ ý niệm nguy nàn ấy, nàng gọi tôi bằng đại từ ông và vẫn xưng em như lúc mới gặp nhau, không có gì đâu, việc cho một từ ngữ nào đó vào ngoặc chỉ là để sửa soạn cho một sức viết khác, tôi đang thử đặt giai nhân vào một chiếc lồng bằng khái niệm đó em, tôi nói ra những lời xa xôi như thể thả một cái phao chữ vào biển cả mênh mông, nhưng liệu ông có viết nổi về một người con gái như em đây hay không, nàng nói, nhoẻn cười, và tôi thì cứ có cảm tưởng khi nàng cười thì vẻ quyến rủ ấy tăng lên tới mức như thể có một góc nào đó của thế giới sắp nổ tung, eo ơi, một con người trần thế tuyệt vời em chưa từng gặp, tôi biết là nàng đang vờ ca ngợi tôi, hay là đang thử sức tôi nhỉ, là mi đang ở vào chốn cấm cung đó, tôi thầm nhắc mình, và nhìn ra bầu trời chiều, hơi buồn, lũ chim đầu đỏ mỏ xanh, lũ chim quá quen thuộc với tôi, đang bay về núi, đêm đang xuống, tôi biết có thể đêm là hang ổ sau cùng cho những quyến rủ tội lỗi, xin lỗi nhé, giờ em muốn ở một mình, ông cứ trở lại đây khi nào thấy thích, nàng nói, và vẫn nằm im trên giường, một thứ kiêu căng tôi thường thấy ở các vị nguyên thủ quốc gia: không ai có thể thay ta, hay, sau ta chẳng có ai,

 

 

 

Lã Chi Mai có thể là hồi âm của một niềm tham muốn khôn nguôi nào đó tích tụ tự bao thiên niên kỷ, nhưng cũng có thể là vọng âm vọng lại tự những miền đất khách, cát cứ của những thế lực hung bạo của thế giới: một mưu toan chiếm đoạt thế giới, hay một bè đảng muốn cai quản mặt đất, hay chỉ là một loại thảo khấu thích quấy nhiễu nên hòa bình của nhân loại, hay cũng có thể chỉ là miền hoang tưởng, một bọn mạt rệp lại có thứ ý tưởng ngông cuồng rằng mình là một thế giá thiên khải [bọn mạt rệp vẫn đang to mồm ở đất Bếch/thì đất Bếch là đất khách chứ còn gì] tôi gọi là đất khách bỡi nó mãi mãi không phải là của con người, mãi mãi là miền tăm tối, tôi đến chỗ Lã Chi Mai nhằm lúc nàng đang trang điểm, ông cứ giống một nhà du hành vĩ đại, em nói thật đấy, là em cứ có cảm tưởng vậy đấy, nàng nói to lên, vẫn tiếp tục chuyện phấn son, không phải phấn son đâu, mà là một thứ vật thể trông cứ giống như những ảo ảnh lầm than đang làm cho vẻ quyến rủ của nàng trở nên bạo liệt, người là non cao núi thẳm, một con chim két mặc áo lụa hồng, loài vật nuôi được con người luyện cho biết nói tiếng người, đang luôn miệng ca ngợi nàng, nhưng non cao núi thẳm là sao, tôi vờ chưa hiểu hết nghĩa của lời nói thử hỏi lại con vật biết nói tiếng người, phát ngôn viên của em đó, ông cứ tùy nghi phỏng vấn, nàng chen vào như để thông báo cho tôi biết có điều chi muốn biết về nàng thì cứ việc hỏi người đại diện của nàng, một thủ lĩnh chính trị cũng không quan trọng đến mức vậy: người con gái ấy phải huấn luyện một con vật biết nói tiếng người để làm phát ngôn viên cho mình là không còn tin tưởng vào đồng loại mình, ô, mi, một con chim két lại muốn đứng ngang hàng với nhân loại bọn ta ư, ý nghĩ ấy chợt đến với tôi, và tôi cảm thấy khủng hoảng tinh thần ghê gớm, phần lớn khách của em đều phải gặp đại diện của em trước khi gặp em ông à, nàng nói, không thèm giấu vẻ kiêu căng, có nghĩa tôi là trường họp ngoại lệ, tôi nói, vậng, ông là trường hợp ngoại lệ, nàng vừa chải lên tóc một thứ gì đó như thể là màu nắng phù sa khổ hạnh vừa giảng giải về trường họp của tôi: ngay tự phút đầu em đã có cảm tưởng ông là nhà du hành vĩ đại, em rất thích những nhà du hành ông ạ, có ngài tổng trưởng của đất Bếch tới, con chim két bỗng réo, mi cứ nói với ông ấy mai quay lại nhé, nàng nói to lên như thể để cho khách nghe thấy, tôi cảm thấy hơi choáng váng…là ta đang lạc vào miền đất mà hết thảy đang quì phục dưới chân một dáng vẻ hay sao…

 

 

 

cho đến hôm ấy tôi bắt đầu hiểu sự hiện hữu của nàng không phải theo cách một con người ở bất cứ ngữ cảnh nào cũng có thể nhìn thấy ngôi thứ của nó theo kiểu tôi, chúng tôi, hoặc, anh, các anh, tức, hiểu đó là những thế thân cho một vật thể con người, Lã Chi Mai không thể là một vật thể con người, nàng là kết tụ ngoại lệ, một thứ bi ca không lời, của hoàn vũ, bỗng, khơi lên  ở đó một ngọn gió [em, lả tả những cuộc vội vã đi về…] ở đó là cơn bất hoặc [ không thể là một niềm nghi hoặc dài lâu] không thể nói nhìn thấy là nhìn thấy, và có thể giải trừ, nàng là khoảng tháng năm dôi ra trong thiết lập thời gian, cổ độ, và cô liêu, khung cửa hẹp mở toang bốn phía, lồng lộng những tham muốn, những mưu toan, cuộc trù tính ở đó là được tính bằng thiên niên kỷ: đã bạc đầu còn rút gươm ngờ nhau, cuộc đua đẫm chất gươm đao không hề kết thúc, nàng là những khái niệm mơ hồ, những khái niệm liên quan đến khuynh đảo, hủy diệt, hoàn sinh với nàng chỉ là mớ viễn ảnh [nắng lên, và cái chết đã đến…] dẫu nàng bao nhiêu lần trò chuyện với tôi, nhưng những câu chuyện liền đó cứ trôi về những miền khác, cứ trôi về những miền mơ hồ nào đó trong nghĩ ngợi, thế này thì, như vầy thì, những giả định bắt đầu hình thành, cứ nhìn thấy những thứ chưa bao giờ nhìn thấy, và bắt đầu dấy lên những vấn nạn, về những nguyên nhân của hiểu biết, về những lý do của sự biểu hiện, về các cách thức nghi ngờ, tại sao, tại sao, cứ vậy, những cấu trúc của vấn nạn cứ tuôn ra từ tâm trí tôi, rốt cuộc, những cuộc chuyện trò trở thành những vật thể trống rỗng, tôi vẫn chưa nói được nàng là ai, chưa lý giải được gì, thì nó là trống rổng chư gì nữa, thì ai đó cứ thử lý giải đi, sao mỹ nhân không hề quyến rủ ái ân, nàng vẫn luôn là một thứ lực hút tỏa ra từ một vẻ đẹp kiêu dũng [em như chút hồn năm tháng…] nhưng ông có tả nổi niềm khao khát của em không đấy, vào cái buổi sáng tháng tám mùa thu ấy, mùa thu trong mắt em, tôi nghe con chim két, phát ngôn viên của nàng, vừa réo gọi có khách có khách, nàng đã xuất hiện ở cửa, ôm chặt lấy người tôi, và thốt ra những lời trên [ông có tả nổi niềm khao khát của em không đấy] tôi nghe như có ngọn lửa, không phải ngọn lửa mùa thu, mùa thu thì có ngọn lửa nào đâu, cứ gọi thẳng nó là niềm khao khát đang chảy ra từ người con gái đất Bếch, em là niềm khao khát, ông ạ,  buổi sáng hôm ấy nàng đã nói với tôi vậy,

 

 

 

lần ấy tôi cứ ngờ ngợ nhận ra  một thứ gì đó như là đoạn khúc trần gian nghiệt ngã, hay đấy là phép thử cùa tồn tại chăng, thứ thời tính [một gương mặt hiện hữu] bỗng tách khỏi dòng tiến hóa, một bông hoa nghìn cánh ngự trị ở đó như thể hệ quả của một cuộc hóa thân tàn nhẫn nào đó, em cứ đứng đó, còn ta thì cúi xuống, tuân phục, hay run sợ nhỉ, trước quyền uy không thể mô tả như những mô tả về một sắc nắng hoàng hôn hay một cuộc phiêu lưu qua miền đất lạ, cái buổi sớm mai trời đất huy hoàng ấy tôi cứ ngờ ngợ nhận ra ở nàng, người con gái đất Bếch, một thứ uy lực, em là niềm khao khát ông ạ, nàng chỉ nói có vậy, nhưng tôi thì nhìn thấy ở đó, một khoảnh nhỏ ngôn ngữ nhưng là đằng đẵng những ý nghĩa: khao khát có thể sẽ bùng vỡ thành miền hung bạo, hay có thể là tiếng vó ngựa dẫm lên đất đai, hay cũng có thể là một thể thức điêu tàn, tiếng thở đầy mùi sắt thép,  khỏa ra từ một vị vua tàn bạo,  không phải nàng mô tả về mình, mà là một bộc lộ, cái bản ngã có tên khao khát đã để lộ ra bộ dạng của nó, không phải nàng, mà bản ngã nàng lên tiếng, em là niềm khao khát ông ạ, tôi nghe, và bắt đầu hình dung, từ trong khoảng u uẩn chưa phân biệt, từ trong buổi thoạt kỳ thủy ấy bước ra vật thể không tên, buổi ấy đã có gì có tên đâu, nhưng tri thức hoản vũ cứ khỏa vào đó, luôn khỏa vào đó  sức lực để hiển lộ ra vẻ cao sang, ồ,  rồi thì, người ta bắt đầu gọi là giai nhân, rõ ràng bấy giờ nàng là giai nhân, mấy hôm sau thì con chim két, phát ngôn viên của nàng đã đến chổ tôi, nói, ông hãy đến đó đi, tôi hiểu đó không phải quyến rủ, mà là lệnh, tôi đã nhận ra ở nàng thứ mệnh lệnh tiên thiên, văn hóa Lã Chi Mai là văn hóa thống trị,

 

 

 

ở đất Bếch thì từ ngài tổng trưởng hay ngài  thừa trưởng cho đến ngài khu trưởng ngài khối trưởng [những người đứng đầu các đơn vị hành chánh nhỏ nhất] đều mang trong mình thứ thế giới quan Lã Chi Mai đẹp như nắng sớm mùa thu: non sông như dải lụa mềm lẻo đẻo theo ta, cuộc đời, theo các vị, ngoài những hành trang thông thường: gia đình vợ con, những người tình, những cuộc chơi, còn một thứ khác, quan trọng hơn hết thảy là đất nước non sông, chứ gì nữa, họ cầm đầu là cầm đầu một đất nước, cầm đầu một châu quận, hay cầm đầu một xóm làng [ở đây gọi là trưởng khu, trưởng khối] chuyện sáng vác ô đi tối vác ô về là chuyện các viên chức cũ, cái nhìn thế giới đã cũ, giờ đây, hết thảy, từ ngài tổng trưởng đến ngài khu trưởng, luôn nghĩ mình là phương diện quốc gia, là những người đang làm công việc trọng đại: công việc trị nước, non sông như dãi lụa trải ra  suốt cuộc đời họ, ở đất Bếch không có văn hóa từ chức đâu nhé, ngược lại chỉ có văn hóa bám trụ, giờ, thì mơ ước lớn nhất của một ngài tổng trưởng, hay của một ngài khu trưởng, là suốt đời được làm công việc trị nước, này, soạn thảo một công văn bắt đầu từ ngày mai cả nước phải khai báo miệng ăn, ngài tổng trưởng lệnh cho tùy viên của mình, chẳng hạn vậy, hay, này, anh cho gọi mấy tay thanh niên từng đánh nhau đến trụ sở khu ngay hôm nay, ngài khu trưởng lệnh cho tùy viên của mình là bác lao công làm công việc quét dọn và bảo vệ trụ sở làm việc của khu, chẳng hạn vậy, thời nay, văn hóa trị nước là văn hóa tùy viên, văn hóa thuộc hạ, mãi về sau tôi mới hiểu ra, thì ra, đây là văn hóa Lã Chi Mai, nàng có thuộc hạ là con két biết nói tiếng người, mỗi lần nghe con két của nàng nói có ngài tổng trưởng đất Bếch hay ngài thừa trưởng đất Bếch đến tôi cừ tưởng có bọn họ đến thật, nhưng không phải, đây là tường trình của thuộc hạ của nàng về những viên chức nhà nước đã bị nền văn hóa của nàng mê hoặc, những hàng tướng của văn hóa thống trị Lã Chi Mai [xin nhắc lại, văn hóa Lã Chi Mai là văn hóa thống trị] mùa xuân năm ấy, ngài tổng trưởng đất Bếch cho quân triều bao vây ngôi làng ở rìa phía đông đất Bếch, nửa đêm ngài sai người đột nhập vào nhà cắt cổ lão tư tế đình làng, vì theo ngài, đây là công dân duy nhất ở đất Bếch có mưu toan chống lại cách  cai trị của ngài, tôi viết về người con gái đất Bếch Lã Chi Mai và những ảnh hưởng  to lớn của nàng đối với đất Bếch đến đây thì đuối sức, bèn ngồi xuống, chép vào nhật ký hành trình: guồng máy nhà nước ở đất Bếch là đang thống trị xứ sở theo văn hóa thống trị Lã Chi mai, nàng đã để lại cho đất Bếch những gương mặt của thời đại có thể là sẽ làm hao tổn rất nhiều giấy bút, tôi gọi hết thảy bọn họ là thuộc một thời trục gọi là văn minh hậu thuộc địa,

 

 

[trích tiểu thuyết Ở MỖI CHẶNG DỪNG CHÂN]

Please follow and like us: