Hà Giang lang thang ký-NGUYỄN CHU NHẠC

5.

Sáng hôm sau, tôi mới được Thuận, nữ đồng nghiệp họ nhà VOV giới thiệu về cô nàng họ Kim này, và ngỏ ý xin phép tôi cho cô cùng tham gia đoàn chúng tôi lên Đồng Văn.

 

Nàng Kim áo đỏ ngồi cùng xe Trần Đăng Khoa, và vì vậy, tôi mới có điều kiện tìm hiểu để biết thêm về nhân thân nàng Kim. Ngày còn đi học, nàng ta yêu sớm, vừa tốt nghiệp phổ thông đã yêu và nhanh chóng về làm dâu nhà người. Chồng của nàng Kim, một anh chàng người Mông học cùng trường. Nghe nói, cái mối tình trai Mông-gái Tày này cũng dữ dội và ly kỳ lắm thay. Nàng sớm có con gái đầu lòng nên đường học hành ít nhiều lỡ dở. Bố chồng nàng Kim vốn là một trí thức quan chức có tiếng ở địa phương. Hỏi ra, mới biết, từ lần lên Hà Giang đầu tiên, tôi cùng một vài nhà báo của VOV và Đài báo tỉnh đã từng đến tận gia đình ông này để phỏng vấn nhân dịp lễ kỷ niệm thành lập tỉnh. Có bố chồng là một trí thức người Mông, lại thuộc hàng quan chức tỉnh, nên cô về làm dâu với nhiều thuận lợi về công việc và điều kiện ăn ở. Nhưng rồi, như một quy luật định sẵn. cái gì đến nhanh thì cũng đi nhanh… Họ yêu nhau dữ dội và nhanh chóng nên vợ nên chồng, sinh con đẻ cái, rồi ngay đó, hạnh phúc đôi lứa và sự yên ấm gia đình nhanh chóng tiêu tan, tất cả chỉ bởi cái tinh cả ghen và tật suốt ngày say xỉn của anh chồng mà ra. Thêm nữa, mỗi khi ghen quá hóa mất khôn, mỗi khi say xỉn, anh ta về nhà giở thói vũ phu, hành hạ, đánh đập, đuổi vợ chạy cùng đường phố chợ… Hạnh phúc gia đình nhanh chóng tiêu tan, thì sự hành hạ và cam chịu lại kéo dài suốt tháng nhiều năm… Cứ thế, như chẳng bao giờ chấm dứt, thử hỏi con người ta chịu đựng sao đây. Cả hai bên gia đình đều cảm thông, chia sẻ với cô, song rồi đến một ngày, họ mới xong cái thủ tục pháp lý để ai đi đường người nấy. Nghe nói, dù gia đình bên chồng khá giả, nhưng người chồng sau đó thân tàn, dặt dẹo, nghiện ngập, bệnh tật và mới mất cách đây vài năm…
Cái chết ấy của người chồng cũ, mặc dù họ đã ly dị nhau đến bảy năm rồi, có thể nàng Kim vẫn ít nhiều cảm thấy có lỗi, song nó thực sự chấm dứt sự khổ ải về cả thể xác lẫn tinh thần, đem lại một cuộc sống mới cho cô… Để có một nàng Kim trẻ trung, hoạt bát trong trang phục áo phông đỏ, quần jean bó lửng rất chi là hiện đại của ngày hôm nay…
Rồi cũng lại như một sự đền bù, đứa con gái của họ xinh xắn, học hành nên người, có công ăn việc làm, lập gia đình, và vừa mới đây, nàng Kim đã lên chức bà ngoại. Ôi, mới ngoài bốn mươi, lại như chim vừa xổ lồng, nàng Kim-bà ngoại bốn mươi này, có gì đó na ná giống bà ngoại trong một bài thơ của Nga có tên ” Bà ngoại vội ra nơi hò hẹn ” mà tôi không nhớ tên tác giả, chỉ nhớ mỗi câu kết bài thơ: ” Bà ngoại vội ra nơi hò hẹn/ Bởi vì bà mới có bốn mươi thôi “…
Nhớ hôm từ thành phố Hà Giang lên Đồng Văn, dọc đường dừng đây đó để nhà thơ Trần Đăng Khoa chụp ảnh, rồi ghé chơi chợ phiên Quản Bạ, khiến anh chàng Vạn Lý sốt ruột, chốc chốc lại điện thoại hỏi mọi người đã đi đến đâu rồi. Vạn Lý lo mọi người chưa thuộc đường nên cứ dặn đi dặn lại rằng nhà mình ở Sủng Là, nơi có nhà Pao…
Tôi hơi lấy làm lạ vì mảnh đất Đồng Văn này thì chỉ có Nhà Vương ( dinh thự cha con vua Mèo, Vương Chính Đức & Vương Chí Sình ), chứ làm gì có nhà Pao nào nhỉ ? Rẩm riu trong bụng vậy, song tôi cũng không tiện hỏi lại Vạn Lý xem nhà Pao là cái nhà gì.
Lúc ngồi uống nước mía đá trong nhà Vạn Lý rồi, chợt nhớ, tôi bèn hỏi Vạn Lý chuyện này. Ôi, thì ra, nhà Pao là một ngôi nhà cổ của người Mông ở Sủng Là, được các nhà làm phim ” Chuyện của Pao ” ( kịch bản chuyển thể từ truyện ngắn Tiếng đàn môi sau bờ rào đá của nhà văn Đỗ Bích Thúy ) mượn làm phim trường chính quay bộ phim này, và sau đó bộ phim được trao Giải Vàng của Liên hoan phim toàn quốc, rồi được gửi dự Liên hoan phim quốc tế…Thế là ngôi nhà ấy bỗng nổi tiếng, trở thành điểm tham quan du lịch cho khách mỗi khi lên Đồng Văn; và không những thế, còn được người ta chi tiền để tu bổ, bảo tồn…
Song, ngay trưa đó, chúng tôi không vội rẽ vào thăm nhà Pao, chỉ cách nhà của Vạn Lý chừng vài trăm mét, vì vội cho kịp độ đường, vả lại, muốn dành sự tò mò cho lúc về…
Sáng hôm sau, khi đã Nhà Vương, đã Lũng Cú, Mã-Pì-Lèng, đã cà phê đêm phố cổ Đồng Văn rồi, về tới Sủng Là, chúng tôi mới rẽ vào nhà Pao. Tôi đã xem phim “Chuyện của Pao” một lần, và cũng đã cách đây lâu lâu rồi, nên chỉ nhớ mang máng ngôi nhà cổ người Mông trong phim và một số tình tiết trong phim, song khi vào đến nơi, vẫn có cảm giác là lạ. Gì nhỉ ? Trước hết là những ruộng hoa hồng phía ngoài ngõ bản, giống hồng, cách trồng bón, chăm tỉa khá chuyện nghiệp, gợi nhớ xứ sở hoa hồng Bun-ga-ry mà tôi mới thăm năm ngoái; rồi nữa, là cái cổng gỗ mới được tôn tạo… Nhưng khi vào trong sân, lại bắt gặp những nét thân thuộc trong kiến trúc, vật dụng của văn hóa Mông. Người lớn, trẻ con líu ríu cả bầy. Người phụ nữ, hẳn là chủ nhà, mang can rượu ra cùng bộ ly nhỏ, rót mời khắp lượt chúng tôi… Đấy là phong tục hiếu khách của người Mông. Vạn Lý nói chuyện với chủ nhà bằng tiếng Mông, còn nàng Kim thì trẻ trung, nhí nhảnh trong bộ váy áo màu đen, hết tựa cột gỗ, lại lêo lên lưng chừng cầu thang làm dáng nhờ tôi bấm máy cho mấy kiểu ảnh… Có gì đó, na ná cuộc đời của các nhân vật trong bộ phim, tôi bất chợt lấy cuộc đời của nàng Kim mà so sánh… Phong tục xưa cũ, lạc hậu, cùng sự thiếu thốn về vật chất và tinh thần, sự kém hiểu biết, và sự hẻo lánh về địa lý… còn trói buộc cuộc sống của bà con người dân tộc thiểu số vùng cao đến bao giờ nữa đây ?…
Chia tay anh chàng lãng tử Vạn Lý, xe xuôi về thành phố Hà Giang. Vẫn còn đó những khúc cua kinh người, những vực thẳm hiểm trở, những đá núi ngổn ngang, cùng mây trời lang thang…
Và vẫn còn đó, nàng Kim, đã bớt nói cười, như có gì đó tư lự theo nhịp xe chạy …
Đồng Văn, Sủng Là đã là phía sau rồi…

( còn nữa )

Please follow and like us: