Mời đọc và viết cho TRANG VIẾT MỚI/Bài viết gửi TRANG VIẾT MỚI theo địa chỉ: trangvietmoi@gmail.com Skip to content

Người anh hùng của tôi: Walter Benjamin-ELIF SHAFAK(*), JENNIFER TRẦN chuyển ngữ

 

‘One doesn’t read him to feel better – one reads him to feel’
(Người ta không đọc ông để cảm thấy khá hơn. Người ta
đọc ông để “cảm thấy”.)
Elif Shafak

 

 

Tôi là sinh viên cao đẳng khi bắt đầu đọc WB [ Walter Benjamin]. Nhà phê bình văn học, triết gia, tiểu luận gia, ông là 1 người của những con chữ. Là một người Đức Do Thái, sinh vào thời nhiễu nhương, vào cuối thế kỷ 19, và ở một nơi chốn nguy hiểm nhất, Berlin.
Khi còn sống, ông được chỉ một dúm người biết tới, và sau khi chết, danh tiếng của ông thì bắn đi như 1 trái hoả tiễn. Tôi còn nhớ, mình kiên nhẫn đợi khủng như thế nào, bản tiếng Thổ “Dự Án Vòm” của ông.
Cuốn sách du lịch mọi nơi cùng với chủ của nó, là tôi, tất nhiên, trang nhàu nát, góc xoắn tít, thời gian nhấm nháp, tàn thuốc ăn lủng, mặt đầy tàn nhang, là những giọt cà phê, và một lần, trong 1 buổi hòa nhạc rốc, chủ của nó bỏ mặc nó dưới mưa.
Trong tất cả những cuốn sách mà tôi đọc trong năm đó, giả tưởng hay không giả tưởng, không có cuốn nào được yêu thương bằng 1 cách thương đau, một cách rã rời, tả tơi như Dự Án Vòm!
Benjamin là một nhà luyện kim kiểu này hoặc kiểu nọ, một nhà trí thức Mác Xít quái đản nhất, con cừu đen ở mọi bày đàn. Ông quậy văn chương vô triết học, những câu hỏi được tôn giáo nêu ra với những câu trả lời từ thế tục, đối lập tả phái với chủ nghĩa thần bí, chủ nghĩa lý tưởng Đức với duy vật lịch sử, chán chường, tuyệt vọng với sáng tạo… Ông là một chuyên gia về Goethe, Proust, Kafka, và Baudelaire, nhưng cũng còn viết rộng rãi về những điều nhỏ bé, bình thường ở đời. Ông không phải thứ triết gia tháp ngà. Một khi bạn tiếp tục đọc ông thì hầu như bạn đang theo dõi ông lang thang trên đường phố, lắng nghe những con người, loay hoay ghi chép, làm những phác họa, hoài hoài thâu gom, nhặt nhạnh.
Người ta không đọc ông để cảm thấy khá hơn. Người ta đọc ông để “cảm thấy”. Trong vũ trụ của ông không điều gì xuất hiện như là nó xuất hiện, có đó, và có một sự cần thiết sống còn, cực kỳ quan trọng, là, vượt quá những bề mặt và móc nối với nhân loại. Sống là bước trên đống đổ nát, lắng nghe bất cứ dấu hiệu của đời sống từ bên dưới điêu tàn vọng ra. Buồn bã tạo nên phần nội của hiện hữu của ông. Một buổi chiều, một tên bạn trai tôn thờ hư vô chủ nghĩa, nhậu say, nhìn bức hình Benjamin trên tường la lớn: “Cười đi, me-xừ Mr. Walter!” Đâu cần ông vác thế giới trên đôi vai của ông. Ông chết rồi mà, hãy relax!” Anh ta sau đó ném ly rượu vang vào ông. Tôi nghi là anh ta tính quăng vào mặt tôi. Tôi lau dọn sạch sẽ bằng xà bông giặt đồ, một vệt dơ rượu vang nằm ỳ trên mắt kiếng, khiến như ông nhìn mọi vật qua cặp kiếng màu đỏ…

 

My hero: Walter Benjamin by Elif Shafak

‘One doesn’t read him to feel better – one reads him to feel’
Elif Shafak

 

An alchemist with words: the essayist and critic Walter Benjamin. Photograph: STR/EPA

Iwas a student in college when I first starting reading Walter Benjamin. Literary critic, philosopher, essayist, he was a man of words. As a German Jew he had been born in turbulent times, at the end of the 19th century, and in the most dangerous of places, Berlin.

While he was known only to a limited audience during his lifetime, his fame rocketed after his death. I remember waiting impatiently for the Turkish edition of the Arcades Project. The book travelled everywhere with me in my backpack; its pages torn on the edges, dotted with cigarette burns and coffee stains, and once, during a rock concert, soaked in the rain. Among all the books I read that year, fiction and non-fiction, no other was so tattered, so deeply loved.

Benjamin was an alchemist of sorts, the most unusual of Marxist intellectuals, a black sheep in every flock. He merged literature with philosophy, the questions raised by religion with the answers provided by secularism, left-wing opposition with mysticism, German idealism with historical materialism, despair with creativity … He was an expert on Goethe, Proust, Kafka and Baudelaire, but he also wrote extensively on about the small, ordinary things in life. He was no philosopher of ivory towers. As you keep reading him you can almost watch him strolling the streets, listening to people, taking notes, making sketches, constantly collecting.

One doesn’t read him to feel better. One reads him to feel. In his universe nothing is as it appears to be and there is a vital need to go beyond surfaces and connect with humanity. To live is to walk upon a pile of rubble, listening to any signs of life coming from under the ruins. Melancholy constitutes an intrinsic part of his existence. One evening a nihilist boyfriend got drunk and yelled at Benjamin’s photograph on the wall: “Smile Mr Walter! Don’t need to carry the world on your shoulders. You are dead now, relax!” He then flung his wine glass at him, which he probably wanted to throw at me. I cleaned the mess with dishwashing soap, but a stain remained on Benjamin’s glasses, making him see everything through a lens of red…

 

https://www.theguardian.com/books/2012/apr/27/hero-walter-benjamin-elif-shafak

 

 


(*)Elif Shafak (1971) tiểu thuyết gia, nhà tiểu luận, học giả, diễn giả cộng đồng và nhà hoạt động vì quyền phụ nữ người Thổ Nhĩ Kỳ

 

Please follow and like us:

Designed using Unos. Powered by WordPress.

RSS
Follow by Email