Hà Giang lang thang ký-NGUYỄN CHU NHẠC

7. Xuân trên cao nguyên đá,

Trước tết nguyên đán Đinh Dậu chừng tháng, tôi tranh thủ lên Hà Giang, theo tuyến Bắc Quang-Quang Bình- Hoàng Su Phì-Xín Mần, rồi vượt sông Chảy đến thị trấn Cốc-pài, lại băng suối, men núi mà sang đất Simacai, Bắc Hà của Lào Cai, nghĩa là vùng núi đất phía Tây. Khi ấy, sang đầu tiết đông, tuy cảnh sắc Việt Bắc màu nào cũng có vẻ đẹp riêng, song thời tiết đầu đông chưa có mưa xuân, nên cỏ cây ít nhiều trơ trụi…
Còn lần này, tôi theo chân đoàn công tác của Ðài Tiếng nói Việt Nam lên Hà Giang, đi theo tuyến Bắc Quang-Vị Xuyên-Quản Bạ-Yên Minh-Đồng Văn-Mèo Vạc, rồi về. Tiết xuân đang độ, lòng người thêm phần phấn chấn. Trước đó, cả tuần trời tiết nồm, trưa chiều nóng ẩm, khó chịu. Ðúng ngày đoàn công tác lên đường, một đợt gió mùa đông bắc mạnh tràn về, Hà Nội mưa chút ít rồi tạnh, còn Hà Giang mưa nhiều hơn. Có chút lo lắng vì phải tổ chức sự kiện ngoài trời, nhưng lòng lặng thầm vui, vì trời mưa xuân thế này, cỏ cây cao nguyên đán sẽ tốt tươi biết mấy!…
Dọc đường lên, ngang qua Lập Thạch ( Vĩnh Phúc ), vùng đất nổi tiếng khô cằn, mệnh danh “chó ăn đá, gà ăn sỏi”, trời lâm thâm mưa bụi, cây cối xanh tươi; rồi ngược lên chút nữa, đất Sơn Dương, cỏ cây hai bên đường xanh rì, bắt gặp dòng Lô xuôi về, tuy mùa này cạn nước, nhưng cây cỏ đôi bờ xanh mỡ, nhẩm bụng, cao nguyên đá chắc cũng một màu xanh non cùng tiết đang xuân thôi… Trong đầu bỗng váng vất mấy câu thơ: Ðã qua mùa tam giác mạch,/ mưa xuân đá cũng lên xanh,/ cao nguyên đang mùa tươi trẻ,/ địa tầng bỗng hóa mỏng manh,…
Qua Hàm Yên, rồi sang đất Vĩnh Tuy, dòng sông Lô từ đây mang tên sông Miện, nhiều khúc quanh, đá chen chúc lổn nhổn lòng sông cạn nước. Chợt nhớ, cam Hàm Yên dẫu có vị riêng, song không đậm đà bằng cam sành Hà Giang, tuy vậy, họ đã xây dựng được thương hiệu, và hơn thế nữa, hàng năm, còn tổ chức được lễ hội cam, nhằm quảng bá thương hiệu, trong khi đó, cam sành Hà Giang vẫn chưa có gì ngoài giá trị thật của mình. Vậy là, có chuyện để nói, để bàn với các lãnh đạo của tỉnh Hà Giang rồi, rằng phải gắng làm sao để đưa giống cam sành vốn có của vùng dất cao nguyên đá địa đầu này lên xứng tầm với chất hượng tuyệt hảo của nó. Từ Bắc Quang đến Vị Xuyên, trong bóng chiều xâm xẩm tối khi gió mùa đông bắc đang mạnh dần, cùng lắc rắc mưa xuân, vẫn nhận ra đâu đó nhưng cây đào núi điểm hoa hồng phót bên lề đường, nơi thung vắng, đầu núi non… Mùa xuân đang hiển hiện đó đây…
Thành phố Hà Giang lên đèn, tuy lung linh hơn ban ngày, song lại khó thấy được cảnh sắc núi non trùng điệp bao quanh. Thị xã Hà Giang cũ, nằm trên đôi bờ sông Miện, nối nhau bằng cây cầu Yên Biên nhỏ xinh và khá nên thơ. Xưa cũ, thị xã nền trũng nhiều so với núi non bao quanh nên rìa thị xã mới có con dốc mang tên Dốc Mã Tim, hiểu nôm na là dốc cao, ngựa leo vượt dốc có thể mệt đến vỡ tim. Cũng là nghe người dân bản địa nói vậy thì biết thế thôi. Không hiểu mọi người thế nào, chứ riêng tôi, mỗi lần lên Hà Giang, ngủ lại, dù là ở thành phố, hoặc Quản Bạ, Đồng Văn, Mèo Vạc, Bắc Mê hay Hoàng Su Phì, Xin Mần, thì ban đêm luôn mang trong mình cái cảm giác ít nhiều thấp thỏm, bí hiểm chi đó,.. Bởi gì thì chẳng rõ, song có lẽ, ngày ấy lâu rồi, lần đầu lên với Hà Giang, thăm nhà Vương, Phó Bảng, ngủ ở thị trấn Đồng Văn mấy đêm, thị trấn khi đó cổ và cũ, thưa vắng lắm, điện chiếu sáng lờ mờ, lại thêm nhà khách huyện tồi tàn, khó ngủ, đêm thao thức, trong đầu cứ váng vất, ẩn hiện những câu chuyện mà nhà văn Tô Hoài kể lại trong thiên hồi ký Cát bụi chân ai của ông và mấy nhà văn khác về cái thị trấn này cùng bao sự ly kỳ, khác lạ…
Trong bữa cơm tối chiêu đãi đoàn công tác chúng tôi của lãnh đạo tỉnh, có chút hơi men, tôi đã cao hứng đọc vài chương từ trường ca Ai lên Mèo Vạc cùng tôi của mình để mọi người cùng nghe. Bí thư tỉnh ủy Triệu Tài Vinh tỏ vẻ thích thú bảo rằng, người miền xuôi mà hiểu về mảnh đất, phong tục và con người Hà Giang như thế thì còn hơn nhiều người Hà Giang đấy…

 

( còn tiếp )

Please follow and like us: